SERHED HABER - Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, Muş’un Varto ilçesinde planlanan ve 16 köyü etkilemesi öngörülen jeotermal enerji santrali projesine ilişkin soru önergesi vererek sürecin yeniden değerlendirilmesini istedi.
Muş’un Varto ilçesine bağlı Çallıdere köyü sınırlarında hayata geçirilmesi planlanan jeotermal enerji santrali (JES) projesi, siyasi gündeme taşındı. DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, projeye ilişkin çeşitli iddialar ve bölge halkının itirazlarını içeren bir soru önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu. Önergede, projenin kapsamı, çevresel etkileri ve yürütülen süreçle ilgili birçok başlıkta açıklama talep edildi.
Projenin kapsamı ve süreç tartışılıyor
Konukçu, önergesinde söz konusu projenin yaklaşık 16 köyü etkileyebileceğine dikkat çekerek, yerel halkın görüşlerinin yeterince alınmadığı yönünde iddialar bulunduğunu ifade etti. Çallıdere köyü çevresinde yürütülmesi planlanan çalışmanın, jeotermal sondaj faaliyetlerini kapsadığı ve bu kapsamda birden fazla kuyunun açılmasının öngörüldüğü belirtildi.
Projeye ilişkin “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir” kararı verilmesinin de tartışma konusu olduğunu kaydeden Konukçu, bu kararın hangi teknik ve bilimsel değerlendirmelere dayandığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Çevresel ve ekonomik etkiler gündemde
Önergede, projenin olası etkileri arasında tarım arazileri, su kaynakları ve hayvancılık faaliyetlerinin yer aldığına dikkat çekildi. Bölgenin temel geçim kaynaklarının korunmasına yönelik planlamaların olup olmadığı sorulurken, tarımsal üretim kapasitesinin nasıl etkileneceğine dair verilerin paylaşılması talep edildi.
Ayrıca jeotermal faaliyetlerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki olası etkilerine ilişkin ölçüm ve analizlerin yapılıp yapılmadığı da gündeme getirildi. Özellikle yer altı ve yer üstü su kaynakları ile toprak yapısına yönelik risklerin bilimsel verilerle ortaya konulması gerektiği vurgulandı.
Deprem riski ve bilimsel değerlendirmeler
Varto’nun geçmişte önemli depremler yaşamış bir bölge olduğuna işaret edilen önergede, jeotermal faaliyetlerin sismik hareketlilik üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çalışmaların dikkate alınıp alınmadığı soruldu. Bu kapsamda bağımsız risk analizlerinin yapılıp yapılmadığı ve elde edilen bulguların kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmadığı da yöneltilen sorular arasında yer aldı.
Şirket ve ihale süreci de soruldu
Projeyi yürüten firmanın faaliyet kapsamı, yapılan sözleşmelerin içeriği ve projeden ekonomik olarak hangi tarafların fayda sağlayacağı da önerge kapsamında yer alan başlıklar arasında bulundu. Sürecin şeffaflığına ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Halkın katılımı ve idari süreçler
Konukçu, projeden etkileneceği belirtilen yerleşimlerde yaşayan vatandaşların sürece katılımına ilişkin uygulamaların da açıklığa kavuşturulmasını talep etti. Projeye yönelik itirazlar ve bu itirazların nasıl değerlendirildiği konusunda bilgi istenirken, ilgili kurumların yürüttüğü idari işlemlerin dayanakları da sorgulandı.
Soru önergesinde 11 başlık
Konukçu, Bakanlığa sunduğu soru önergesinde, “ÇED Gerekli Değildir” kararının hangi bilimsel kriterlere dayandığını ve projenin kapsamına rağmen neden bütüncül bir ÇED sürecinin yürütülmediğini sordu. Çalışmaların parçalara ayrılarak değerlendirilmesinin mevzuata uygun olup olmadığını da gündeme getiren Konukçu, jeotermal faaliyetlerin deprem riski üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çalışmaların yapılıp yapılmadığını ve bağımsız risk analizlerinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini de yöneltti.
Konukçu ayrıca, projenin tarım arazileri, meralar ve su kaynakları üzerindeki olası etkilerinin ne olacağını, bölgenin tarımsal üretim kapasitesini korumaya yönelik bir planlama bulunup bulunmadığını sordu. Yerel halkın sürece katılımının nasıl sağlandığını, çevresel etkilerle ilgili ölçüm ve analizlerin yapılıp yapılmadığını ve sonuçlarının ne olduğunu da Bakanlığa yönelten Konukçu, projeyi yürüten firma ile yapılan sözleşmelerin kapsamı ve ekonomik boyutuna ilişkin bilgi talep etti. Önergede ayrıca jeotermal projeler için sağlık etkisi değerlendirmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığı da sorular arasında yer aldı.
