SERHED HABER - Yaklaşık 100 mezar, onlarca savaş aleti ve travmatik ölüm izleriyle desteklenen yeni bulgular, Anadolu tarihine ışık tutacak Selçuklu mezarlığının keşfine çok yaklaşıldığını gösteriyor.
Muş Alparslan Üniversitesi'nin paydaşları arasında yer aldığı Malazgirt Savaş Alanının Tespiti, Tarihî ve Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi'nin 7. yıl çalışmalarında çarpıcı bulgular elde edildi. Afşin bölgesinde bugüne kadar ortaya çıkarılan yaklaşık 100 mezarın büyük bölümünün 11. yüzyıla tarihlenmesi, son bir ayda 50'den fazla savaş aleti niteliğindeki metal buluntunun gün yüzüne çıkarılması ve insan iskeletlerinde travmatik ölüm izlerine rastlanması, bölgede Selçuklu dönemine ait önemli bir mezarlığın bulunmuş olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Muş'ta, 1071 Malazgirt Savaşı'nın izlerini bilimsel yöntemlerle ortaya çıkarmayı amaçlayan "Malazgirt Savaş Alanının Tespiti, Tarihî ve Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi" kapsamında yürütülen kazı ve yüzey araştırmalarında tarihi değiştirebilecek nitelikte yeni bulgulara ulaşıldı. Muş Alparslan Üniversitesi paydaşlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü himayelerinde sürdürülen projenin 7. yıl çalışmaları kapsamında Malazgirt ilçesine bağlı Afşin bölgesinde gerçekleştirilen kazılarda, hem mezar yapıları hem de savaşa ait olduğu değerlendirilen arkeolojik buluntular dikkat çekti.
Çalışmaları yerinde incelemek üzere kazı alanını ziyaret eden Muş Alparslan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Alican, Proje Bilimsel Danışmanı Prof. Dr. Adnan Çevik ile Uzman Arkeolog Muhammed Dolmuş'tan yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. İncelemelere Genel Sekreter Doç. Dr. Salih Gülen ile Rektör Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Özalper de katıldı.
100'e yakın mezar gün yüzüne çıkarıldı
Kazı çalışmalarının yürütüldüğü Afşin bölgesinde 2021 yılında başlayan araştırmaların önemli bir aşamaya ulaştığını belirten Rektör Prof. Dr. Mustafa Alican, bugüne kadar yaklaşık 100 mezarın ortaya çıkarıldığını söyledi.
Mezarlarda gerçekleştirilen bilimsel analizlerin büyük bölümünün 11. yüzyılı işaret ettiğini ifade eden Alican, elde edilen verilerin Malazgirt Savaşı'nın gerçekleştiği dönemle büyük ölçüde örtüştüğünü kaydetti.
Alican, "Malazgirt'e yaklaşık 8 kilometre uzaklıktaki Afşin'de yürüttüğümüz çalışmalar altıncı yılına girdi. Bugüne kadar yaklaşık 100 mezar kazıldı. Bu mezarların büyük bölümüne ilişkin analiz sonuçları 11. yüzyılı, yani Malazgirt Savaşı'nın hemen öncesini, savaş dönemini ya da sonrasını gösteriyor. Bu nedenle çok önemli bir izin üzerinde olduğumuzu düşünüyoruz." dedi.
Savaşın izleri toprak altından çıkıyor
2026 yılı kazı sezonunda elde edilen yeni bulguların araştırmalara farklı bir boyut kazandırdığını belirten Alican, yalnızca son bir aylık süreçte 50'den fazla metal buluntu tespit edildiğini açıkladı.
Buluntular arasında ok uçları, kılıç uçları, bıçak parçaları ve çeşitli metal objelerin yer aldığını ifade eden Alican, insan kalıntıları üzerinde yapılan incelemelerde travmatik ölüm izlerine de rastlanmaya başlandığını söyledi.
Elde edilen bulguların savaş alanı arkeolojisi açısından son derece önemli olduğuna dikkat çeken Alican, arkeolojik verilerin her geçen gün daha güçlü şekilde birbirini desteklediğini vurguladı.
Arkeoloji ile antropoloji aynı noktada buluşuyor
Projede görev yapan bilim insanları, mezarlardan elde edilen kronolojik veriler ile savaşta kullanıldığı değerlendirilen silah parçalarının aynı bölgede ortaya çıkmasının önemli bir bilimsel gösterge olduğuna dikkat çekiyor.
Yaklaşık bin yıl öncesine tarihlenen mezarlar, savaş aletleriyle ilişkili metal buluntular ve insan iskeletlerinde belirlenen travmatik yaralanma izlerinin birlikte değerlendirilmesi, Afşin bölgesinin Malazgirt Savaşı açısından taşıdığı önemi daha da artırıyor.
Uzmanlar, elde edilen tüm bulguların kesin sonuçlara ulaşabilmesi için arkeoloji, antropoloji ve tarih disiplinlerinin ortak çalışmalarıyla analiz süreçlerinin titizlikle sürdürüldüğünü belirtiyor.
"Selçuklu mezarlığının müjdesini verebiliriz"
Sahada ulaşılan son bulguların heyecan verici olduğunu dile getiren Rektör Prof. Dr. Mustafa Alican, Selçuklu dönemine ait önemli bir mezarlığın tespit edilmiş olabileceğini söyledi.
Alican, "Elde ettiğimiz bilimsel veriler ve yeni bulgular bizi son derece önemli bir noktaya taşıyor. Çok yakın bir zamanda Malazgirt Savaş Alanı Arkeolojisi Projesi olarak Türkiye'ye buradaki Selçuklu mezarlığının müjdesini verebiliriz gibi görünüyor." ifadelerini kullandı.
1071'in izleri bilimsel yöntemlerle araştırılıyor
Muş Alparslan Üniversitesi'nin paydaşları arasında yer aldığı proje, 1071 Malazgirt Savaşı'nın gerçekleştiği alanın bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve savaşın maddi kalıntılarının gün yüzüne çıkarılması amacıyla yürütülüyor.
Tarih, arkeoloji, antropoloji ve farklı bilim dallarından uzmanların birlikte görev aldığı proje kapsamında elde edilen her yeni bulgu, Anadolu'nun kapılarının Türklere açıldığı Malazgirt Savaşı'nın arkeolojik açıdan daha doğru okunmasına katkı sunuyor.
