SERHED HABER - Muş’ta hayvancılığın geliştirilmesi ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi amacıyla hayata geçirilen “Kırsalda İkamet Eden Kadınlara Küçükbaş Hayvan Temini Projesi” kapsamında önemli bir dağıtım programı gerçekleştirildi. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Muş İl Özel İdaresi tarafından finanse edilen proje çerçevesinde 170 hak sahibi kadın üreticiye toplam 3 bin 400 küçükbaş hayvan törenle teslim edildi.
Hayvan pazarında düzenlenen program, hem üreticilerin katılımıyla hem de protokolün yoğun ilgisiyle gerçekleşti. Proje, kırsal alanda ekonomik üretimi artırmanın yanı sıra kadınların tarım ve hayvancılık sektöründe daha aktif rol almasını hedefliyor.
“Sembolik değil, stratejik bir kalkınma adımı”
Törende konuşan Muş Valisi Avni Çakır, hayata geçirilen projenin yüzeyde basit bir destek çalışması gibi görünebileceğini ancak aslında tarım ve hayvancılığın geliştirilmesine yönelik daha geniş bir planın parçası olduğunu vurguladı.
Çakır, projenin 40 milyon liralık bir çalışmanın ilk etabı olduğunu belirterek, “Şu anda dağıtımını yaptığımız kısmın maliyeti yaklaşık 20 milyon lira. Burada aslında ilimizde tarım ve hayvancılığı geliştirmeye yönelik yürüttüğümüz çalışmaların önemli bir bölümüne şahitlik ediyoruz” dedi.
Kadın üreticilerin önemine dikkat çeken Çakır, Muş’ta kadınların üretim hayatındaki rolünün güçlü olduğuna işaret ederek, onların her alanda desteklenmesinin temel öncelikleri arasında yer aldığını ifade etti. Çakır, “Gerçekten de Muş’un kadını, birçok alanda erkeklerden daha çalışkan. Biz de onlara güvenerek bu projeyi hayata geçirdik” diye konuştu.
“Başarı, yeni projelerin önünü açacak”
Kadın üreticilere seslenen Çakır, projeden faydalananların üretimlerini artırmalarını beklediklerini belirterek, başarının devam projeleri için belirleyici olacağını söyledi.
Çakır, “Sizler bu işin öncülerisiniz. Eğer önümüzdeki yıl bu hayvanları ikiye, üçe katlarsanız projenin devamı gelecek. Bu nedenle başarılı olmaya mecbursunuz. Size güveniyoruz” ifadelerini kullandı.
Muş’un sosyoekonomik yapısında kadınların önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Çakır, bu güçlü yapının projeye de doğrudan yansıyacağına inandığını dile getirdi.
“Kırsal kalkınmada çok yönlü projeler hayata geçiyor”
Tarım ve hayvancılığın bölgenin temel geçim kaynağı olduğunu ifade eden Çakır, kırsal kalkınmaya yönelik projelerin artarak devam edeceğini söyledi.
Yaklaşık 130-140 milyon liralık yeni projeleri Muş genelinde hayata geçirdiklerini belirten Çakır, yakın zamanda arıcılık ve manda yetiştiriciliği alanında da yeni çalışmaların kamuoyuna tanıtılacağını ifade etti.
“Muş’un kırsal potansiyeli yüksek”
İlin coğrafi ve demografik avantajlarına da değinen Çakır, Muş’un yaklaşık yüzde 50’sinin çayır ve meralardan oluştuğunu, bunun hayvancılık açısından büyük bir avantaj sağladığını söyledi.
Genç nüfusun fazlalığının da önemli bir potansiyel oluşturduğunu belirten Çakır, “Bizler de küçük dokunuşlarla, ecdadımızdan gelen tecrübeye güvenerek bu projeleri hayata geçiriyoruz. Başarıya hep birlikte şahitlik edeceğiz” dedi.
“Hayvancılık stratejik bir güvenlik meselesi”
Tarım ve hayvancılığın sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir alan olduğuna dikkat çeken Çakır, gıda güvenliğinin ülkeler için kritik bir unsur haline geldiğini vurguladı.
Küçükbaş hayvanların yalnızca ekonomik değer taşımadığını ifade eden Çakır, “Bunlar gelecekte ekonomik ve stratejik güçtür. Gıda güvenliğini sağlamayan ülkeler ciddi risklerle karşı karşıya kalır” dedi.
Türkiye’nin üretimde kendi kendine yeten ve ihracat yapabilen bir ülke haline gelmesi gerektiğini belirten Çakır, bu hedefe ulaşmada kırsal kalkınma projelerinin önemli rol oynadığını söyledi.
“Hayvancılık ekonomik olduğu kadar stratejik bir alandır”
Tarım ve Orman İl Müdürü Necattin Gönç ise yaptığı değerlendirmede, projenin temel amacının kırsalda üretim kapasitesini artırmak, aile işletmelerini güçlendirmek ve kadınları üretim süreçlerine daha etkin şekilde dahil etmek olduğunu ifade etti.
Gönç, son iki yılda kırsal kalkınma kapsamında toplam 135 milyon liralık projenin onaylandığını, bu projelerin önemli bir kısmının 2025 yılı içerisinde uygulamaya geçirildiğini belirtti. Bu kapsamda desteklerin üreticilere doğrudan aktarıldığını söyledi.
Kadın üreticilere özel sürü modeli
Proje kapsamında dağıtılan küçükbaş hayvanların özel bir sistemle hazırlandığını belirten Gönç, her hak sahibine 19 dişi ve 1 erkek olmak üzere toplam 20 hayvan verildiğini ifade etti. Hayvanların 12-24 ay aralığında seçildiğini söyleyen Gönç, bu yaş grubunun üretim verimliliği açısından önemli olduğunu vurguladı.
Bu modelle kadın üreticilerin kısa sürede üretime başlamasının ve ekonomik kazanç elde etmesinin hedeflendiğini aktaran Gönç, aynı zamanda sürülerin hızlı şekilde büyümesinin amaçlandığını dile getirdi.
İl dışından temin edilen hayvanlarla kalite artışı hedefi
Gönç, dağıtımı yapılan hayvanların il dışından temin edildiğini belirterek, bunun iki temel amacı olduğunu ifade etti. Bunlardan birinin sürü kalitesini artırmak, diğerinin ise genetik yapıyı güçlendirmek olduğunu söyledi.
Bu yöntemin uzun vadede daha verimli ve dayanıklı sürüler oluşturacağını belirten Gönç, projenin sadece kısa vadeli bir destek olmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir üretim hedefi taşıdığını kaydetti.
Finansman modeli: yüzde 70 kamu, yüzde 30 üretici katkısı
Projenin finansman yapısına ilişkin de bilgi veren Gönç, bütçenin yüzde 70’inin Muş Valiliği İl Özel İdaresi tarafından karşılandığını, yüzde 30’unun ise hak sahiplerinin katkısıyla sağlandığını açıkladı.
Bu modelin hem kamu desteğini hem de üreticinin sürece katılımını güçlendirdiğini belirten Gönç, kırsal kalkınma projelerinde ortak sorumluluk ilkesinin benimsendiğini ifade etti.
GALİP KILINÇ
