Prof. Dr. Ali Bilgin. Kendisi Denizlili, O.T.D.Ü. Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Mezunu. Kürtçe kitapları iyi derecede okuyup anlayabilecek kadar bu dili öğrenmiş bir akademisyen hocamız. Denizli merkeze bağlı Yörük köyü Bekillili. Öz be öz Türk anlayacağınız.
Bu hafta çoktandır paylaşmak istediğim ve tarihe not düşülmesinin bir vefa borcu olduğunu düşündüğüm bir Akademisyen dostumuzun Kürtçeyi öğrenme serüvenini aktarmak istiyorum. Aslında bu bir başarı hikayesi. Gerçek bir kardeşlik hikayesi bu. Türkiye’mizde pek rastlanmayan örnek bir hikaye gerçekten. Ülkemiz adına geleceğe dair ümidimizi artıran bir örnek.
2014 yılıydı sanırım. Muş Alparslan Üniversitemizde yeni göreve başlamışım. Bir gün tanımadığım birinden bir telefon geldi. Karşımdaki kişi “Ben Denizliliyim. Şırnak Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanıyım. Bir kaç yıldır Kürtçe öğreniyorum. Birçok Kürtçe kitapla beraber sizin Kürtçe Nûbihar Dergisi’ndeki yazılarınızın çoğunu okudum. Sizinle tanışmak istedim.” diyor. Konuşup tanıştık. Çok şaşırdım tabi.. Nûbihar Dergisindeki Kürtçe yazılarımın başlık ve içeriğinden bahsetmezse, kesinlikle muzip bir arkadaşım beni işletiyor derdim. O kadar yani.. Bir Üniversite Dekanı.. Denizlili.. Kürtçe öğreniyorum... Kürtçe yazılarının çoğunu okumuşum…diyecek. Türkiye şartlarında olacak gibi değil. Düşünün üniversite hazırlık dönemimden beri, yani o güne kadar 20 yıldır Kürtçe yazıyorum. Bırakın Kürtleri, akrabalarımın çoğu Kürtçe yazılarımı okumamış, haberleri bile yok. Böyle bir telefon alıyorum. İnanılır gibi değil.
Ali Bilgin Hoca 1970’lerin Ankara’sında Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde üniversite öğrenciliğine başlarken ortalama bir Anadolu genci ve sıradan bir O.T.D.Ü.lüdür. Hacı Bayram Camii arkasındaki 27 Numarada Bediüzzaman Said-i Nursi’nin talebesi Bayram Yüksel Ağabeyin yanında kalan ve O.T.D.Ü.’ de devre arkadaşı Selahattin Yeşilyurt vasıtasıyla Risale-i Nur kitaplarını tanıması, hayatını değiştirir. Genç Ali bu kitaplarda, Üniversite çevresinde oldukça yaygın materyalist düşüncelerden kaynaklı birçok soru ve sorununa ikna edici ve makul cevaplar bulur. Namaza başlar. Başlar ama O.T.D.Ü.’ de namaz kılacak yer yok. Selahattin ve bir iki arkadaşıyla depo gibi kullanılan bir dersliğin köşesini mescit gibi kullanırlar. Bunu haber alan Deniz Gezmiş ve birkaç arkadaşı bir gün gelip “Bizden habersiz kimse burada bir şey yapamaz” deyip müdahale ederek oraya engel olurlar.
Bitlisli bir Kürt olan B. Said-i Nursi’nin eserlerinin cazibesi, Ali Hoca’da Kürtlere ve Kürtçeye karşı bir sempati, merak ve ilginin oluşmasını da sağlar. Ben Ali hocadan bu yöndeki değerlendirmesini duyunca Nursi’nin Uhuvvet Risalesi isimli kitabında Türkçesini “Bir göz hatırı için binler göz sevilir” olarak tercüme edip aktardığı “Ji bo xatirê çavekî hezar çav tên hezkirin” şeklindeki Kürt Atasözünü hatırladım. Yine Nursi’nin, 1908’de bir gazetede Kürtçe olarak kaleme aldığı “Kürtlere Hitabe”sinde söylediği “Ku lazim e em xwe nezera xelqê de, bi xizmeta eqlî, ciwanmêranî û însaniyetî, xwe nîşanî dunê bidîn/ Dünya/uluslar arası toplum nazarında ilmi/fikri çalışmalarla, fazilet ve insaniyetimizle kendimizi dünyaya göstermeliyiz/kabul ettirmeliyiz” sözünü hatırladım.
Ali hocamız Erzurum Üniversitesi’de Profesör olduktan sonra yerli ve yabancı birçok üniversitede çalışmaya başlar. Kendisi maşallah tam bir dil avcısı. Japonya’da Kyushu Üniversitesi’nde ders verdiği dönemde Japoncayı öğrenir. Budapeşte Eötvös Üniversitesi'nde çalışırken Macarcayı öğrenir. İran’da çalıştığı yıl Farsçayı öğrenir.
2010’lu yıllarda Batman Üniversitesinde Mühendislik Fakültesi Dekanı olarak görev yaptığı sırada eskiden beri merak ettiği ve öğrenmeyi kafasına koyduğu ve kendisinin tabiri ile, “Sevgili Üstadımın konuştuğu Anadili Kürtçe” ye sıra gelir. Bu fırsatı Üniversite’de Kürtçe kurs açtırarak değerlendiren Ali hocamız Mardin Artuklu Üniversite’sinden Kürtçe okutman getirtme kararı da çıkartır. Kendisinin de ilk dönem öğrencilerinden biri olarak kalabalık bir grup olarak başladıkları bu kursu, bitirebilen az sayıdaki birkaç kişiden biri olur.
Ali hoca Kürtçe öğrenmedeki bu teorik altyapısını Şırnak Üniversitesi’ndeki Mühendislik Fakültesi Dekanlığı sırasında Şırnak Sokaklarında halkla ve özellikle pazarcılarla Kürtçe konuşarak pratize eder. Ali Hoca o dönemde baş gösteren hendek olaylarındaki o şiddet ve tehdiş ortamı bizi ürkütüp korkuttu, ben de emekliliğimi isteyip Şırnak’tan apar topar ayrılarak Denizli’ye yerleştim dedi.
Ali Bilgin hocamız iki sevgili çocuğunu, birini akademisyen ve birini de mühendis olarak yetiştirmiş olup şu anda ata yurdu Bekilli-Denizli’de muhterem eşiyle mutlu bir hayat sürmektedir. Aynı zamanda birçok Kürtçe kitap, özellikle, Kürtçe roman, hikaye ve dergi yazılarını okuyarak Kürtçe literatürünü zenginleştirmektedir. Hocamız Nûbihar Dergisini- dilinin doğal ve akıcı olmasından ve insanları Kürtçe okumaktan/ öğrenmeden soğutup zordur diye korkutan uydurma-naylon Kürtçe kelimelerden olabildiğince uzak durmasından, bir de toplumsal ihtiyacın dini boyutunu da dillendirmesinden olsa gerek - ayrı bir yere koymaktadır.
Ali Bilgin Hocamız Kürtçe kitap ve makalelerini okuduğu birçok Kürt yazar ve yayıncı ile de Kürtçe öğrenme bilgi alışverişi ekseninde dost olmuştur. Ali hocam seküler, liberal, deist.. gibi değişik cenahlardan tanımadığım birçok Kürt yazarla tanışmakta. En ilginci ve ibret verici olanı ne biliyor musunuz? Geçenlerde bana bir iki Kürtçe roman, hikaye ve ilginç içeriğinden bahsetti ki benim onlardan haberim yok.
Ali hocamızla çoğu kez okuduğumuz bir Kürtçe kitap ya da kitaptaki bir Kürtçe cümle ve kelimenin telaffuzu üzerinde hasbihal ederiz. Bazen de hocamız Kürtçe okuma ve dinlemeyi geliştirmek için karşılıklı birkaç sayfa Kürtçe yazıyı telefondan birbirimize okuruz. Bazen de okuduğu bir Kürtçe kitaptan anlamından emin olmak istediği bir cümleyi whatshap’tan paylaşır “anlamı ne?” diye sorar. Hocamın bu konuda maşaallahı var gerçekten. Erinmeden, bıkmadan bütün ilişkilerini öğrenme ve bilgi alışverişi üzerine yürütmektedir.