Hepinize Merhabalar,
Bu yazımızda araçlarda kaza sonrası oluşan değer kayıplarının talebi için uzun ve ekonomik olarak daha meşakkatli olan dava yolundan ziyade, son derece hızlı, alanında uzman hakemlerce incelenen ve usul ekonomisi ilkesince de daha az masraflı bir yol olan sigorta tahkim hukukundan sizlere bahsetmek istiyorum.
Araç Değer Kaybı: 9 Ekim 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 17 Temmuz 2020 karar tarihli Anayasa Mahkemesinin 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı ilamından da anlaşılacağı üzere aracın kazadan önceki fiyatı ile kaza tarihinden sonraki fiyat farkıdır.
Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse, kazada haklı taraf olduğunuzu farz edelim. Aracınızın kaza öncesi fiyatının 100.000 TL olduğunu düşünün. Kaza sonrası aracınızı servise götürüp onardınız. Bu onarım sonrası aracınızın kazadan kaynaklı tüm sorunları giderilmiş oldu. Ancak aracınız onarılmasına rağmen aracınızdaki hasar kaydı nedeniyle oluşan kayıptan ötürü aracınızın fiyatı artık 90.000 TL’ye düştü ve aradaki 10.000 TL fark, aracınızdaki değer kaybının miktarı olur.
Araç Değer Kaybı Tazminat Talebi
Trafik kazasında kusursuz olan araç kimin adına kayıtlı ise değer kaybı tazminatına da ruhsat sahibi olarak ancak kendisi veya vekili onun adına başvuru yapabilir.
Araç değer kaybı tazminatı, kazaya sebebiyet veren tarafın Trafik Sigortacısından talep edilebilir. Elbette bu talep miktarı, Trafik Sigortası açısından, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinde belirtilen limit ile sınırlıdır. Diyelim ki kaza sonrası aracınızın onarımını karşı tarafın trafik sigortasından yaptırdınız. Değer Kaybı Tazminatı için de öncelikle sigorta şirketine başvurunuz. Sigorta şirketi kusur oranında burada kendisinin sorumlu olduğu limit kapsamında ödeme yapmak zorundadır. Eğer sigorta şirketinin teminat kapsamında sorumlu olduğu limit dolmuş ise kalan miktar için kusurlu tarafın araç sürücüsünden ve araç sahibinden değer kaybı tazminatı talep edilir.
Değer Kaybı Talebinde Zamanaşımı
Değer Kaybı Tazminat başvurularında kaza tarihinden itibaren 2 yıllık bir zamanaşımı süresi vardır. Ancak trafik kazasında yaralanma veya ölüm gerçekleşmiş ise uzamış zamanaşımı çerçevesinde bu süre 8 ve 15 yıllık bir zamanaşımına tabidir.
Değer Kaybında Aracın Yaşı, Kilometresi
Araç Değer Kaybı Tazminat talebindeson yapılan düzenlemeler çerçevesinde km. sınırı kalktı. Yani bundan sonra aracınız kaç kilometre olursa olsun tazminat talebinde bulunulabilir. Ancak araç km. ve yaşının büyük olması elbette çıkacak değer kaybı tazminat rakamını da yeni araçlara nazaran küçültecektir. Aracın daha önce aynı yerden kaza geçirmesi de değer kaybı başvurusu yapılmasına bundan sonra engel değildir.
Araçta Oluşan Değer Kaybı Tazminatının Hesaplanması
Yukarıda bahsi geçen Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında değer kaybı tazminat hesaplama yolunu öngören Karayolları Trafik Kanunu 90. Maddesi iptal edilerek bundan sonraki hesaplamalar için piyasa rayiç bedeli üzerinden sigorta eksperleri tarafından yapılacak piyasa araştırmalarına göre belirlenecektir. Elbette bu hesaplama yöntemi hakkaniyete daha yakın olmakla birlikte bazı sakıncaları da beraberinde getirmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu, İşleyişi ve Başvuruları İnceleme Süreci
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesiyle, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde kurulmuştur. Komisyona başvurudan önce kazadaki kusurlu taraf aracının Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan limit doğrultusunda Sigorta Şirketine başvuru yapılması zorunludur. Sigorta şirketi başvuruya olumsuz cevap vermişse veya 15 gün içerisinde cevap vermemişse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapabilirsiniz.
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru, alacaklı tarafından bizzat veya alacaklının vekalet verdiği avukatı tarafından yapılır. Bu başvuru Komisyonun sayfasında bulunan Başvuru Formu doldurulup gerekli belgeler eklendikten ve Başvuru Ücreti yatırıldıktan sonra Komisyon Merkezine gönderilmek suretiyle yapılır.
Değer Kaybı Tazminat başvurularında yaklaşık olarak 5-6 ay içerisinde sonuç alınır. Bu süreyi mahkemelerdeki dava süreleriyle kıyasladığımızda Sigorta Tahkim Komisyonu çok daha cazip gelecektir.
Komisyon Kararlarının Bağlayıcılığı
Sigorta Tahkim Komisyonu kararları mahkeme ilamları gibi bağlayıcıdır ve bu kararlar ilamlı icraya konulabilir.
Komisyon Kararlarına Karşı İtiraz ve Dava Yolu
Sigortacılık yapan kuruluş ile ilgili sigorta ettirenler arasındaki tutarı 5.000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklarda, sigorta hakemleri tarafından verilen kararlar kesindir. Ancak 5.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar hakkındaki sigorta hakemi kararlarına karşı kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde itiraz edilebilir. 40.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar taraflarca Temyiz edilebilir. Bu miktarın altında kalan uyuşmazlıklara itiraz hakem heyetince verilen kararlar kesindir.
Kaynakça:
1. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
3. Anayasa Mahkemesi 17 Temmuz 2020 tarihli 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı ilamı
4. http://www.sigortatahkim.org/
5. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları